Wednesday, June 19, 2013

Περί Ευρώπης

...Η κατάρρευση, αργότερα, του ανατολικού μπλόκ έφερε, μαζί με την ομηρεία των λαών της ανατολικής ευρώπης μπροστά σε μιας πρωτοφανούς έκτασης επιθετική οικονομική επέκταση του δυτικοευρωπαικού κεφαλαίου, την ισχυροποίηση της (πλαστής) πεποίθεσης μιας πολιτικής και ιδεολογικής υπεροχής του μοντέλου κοινωνικής οργάνωσης που η ΕΕ εκπροσωπούσε –ώριμη υποτίθεται έκφραση της οργανικής συνεύρεσης των επιμέρους εθνικών οικονομιών των ανεπτυγμένων δυτικών οικονομιών.
Μέσα σε αυτό το ιστορικό πλαίσιο η πορεία της ευρωπαικής ενοποίησης ταυτίστηκε γενικώς και αδιακρίτως με την πρόοδο, την εξέλιξη και τον εκσυγχρονισμό των κοινωνιών. Οτιδήποτε βρισκόταν σε αντίθεση με τις κατευθυντήριες γραμμές που ένα ευρωπαικό κέντρο πρόσταζε –ολοένα και περισσότερο αυτονομημένο απο τις ευρωπαικές κοινωνίες- μονομίας χαρακτηριζόταν αναχρονιστικό και απαρχαιωμένο. Οποιοσδήποτε τολμούσε να αμφισβητίσει και να κριτικάρει αυτήν την πορεία αμέσως καταγγείλετο από στρατίες καλοταισμένων δημοσιογράφων και διανοούμενων ως επικίνδυνος λαικιστής, ιδεολογικά αγκυλωμένος στο χθές, εκπρόσωπος του παλιού και της καθυστέρισης, κρυπτο-φιλο-βορεοκορεάτης κ.α.
Η ΕΕ σήμερα στο κέντρο της κρίσης
Πως φτάσαμε λοιπόν στην σημερινή συγκυρία, οπού η ΕΕ παρουσιάζεται μπροστά σε ένα μεγάλο τμήμα των ευρωπαικών λαών ως συστατικό μέρος της κρίσης και οργανωτής βαθιά αντικοινωνικών πολιτικών σε ευρωπαικό επίπεδο;...


Thursday, June 13, 2013

Εκεί στην σκάλα την πλατιά

Η μπαλάντα του Μαουτχάουζεν, 1966
συναυλία, Θεσσαλονίκη 1975

Εκεί στη σκάλα την πλατιά
στη σκάλα των δακρύων
στο Βίνερ Γκράμπεν το βαθύ
το λατομείο των θρήνων

Εβραίοι κι αντάρτες περπατούν
Εβραίοι κι αντάρτες πέφτουν, 
βράχο στη ράχη κουβαλούν
βράχο σταυρό θανάτου.

Εκεί ο Αντώνης τη φωνή
φωνή, φωνή ακούει
ω καμαράντ, ω καμαράντ
βόηθα ν’ ανέβω τη σκάλα.

Μα κει στη σκάλα την πλατιά
και των δακρύων τη σκάλα
τέτοια βοήθεια είναι βρισιά
τέτοια σπλαχνιά είν’ κατάρα.

Ο Εβραίος πέφτει στο σκαλί
και κοκκινίζει η σκάλα
κι εσύ λεβέντη μου έλα εδω
βράχο διπλό κουβάλα.

Παίρνω διπλό, παίρνω τριπλό
μένα με λένε Αντώνη
κι αν είσαι άντρας, έλα εδώ
στο μαρμαρένιο αλώνι.

Tuesday, June 11, 2013

Σημειώσεις 34 – 12/6/2013

Το κλείσιμο της ΕΡΤ από την κυβέρνηση Σαμαρά σηματοδοτεί την ολοκλήρωση της μεταβατικής περιόδου στην Ελλάδα που ξεκίνησε από τότε που διόρισαν αντισυνταγματικά τον τραπεζίτη Παπαδήμο στην πρωθυπουργία. Πλέον δεν κρατούνται καν τα δημοκρατικά προσχήματα για να έχουν ένα φύλλο συκής οι φιλελεύθεροι μνημονιακοί που δεν καταλαβαίνουν ή κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν πως από τότε που βάθυνε η κρίση οι ίδιοι πουλούν υπηρεσίες στον φασισμό. Η κίνηση αυτή του Σαμαρά έρχεται μετά τις επιστρατεύσεις των απεργών – και αυτές δικτατορικές πράξεις και με ρίσκο και για την κυβέρνηση του. Τώρα όμως ανέβασε τον πήχη ακόμα πιο ψηλά. Αν η κυβέρνηση του δεν πέσει τώρα, τότε δεν υπάρχει επιστροφή για την Ελλάδα. Όσον αφορά τους Κύπριους αδιάφορους να υπενθυμίσω ότι όποτε έχουμε χούντα στην Ελλάδα, ακολουθεί πόλεμος και καταστροφή στη Κύπρο.

Σαν έρημα καράβια

Σαν έρημα καράβια
και σαν ξωκλήσι στην κορφή
σαν γερακιού πορεία
και σαν ξεκούρδιστη χορδή

Ο χώρος δεδομένος
κι εσύ απ' έξω μια ζωή
ο χρόνος τελειωμένος
πάντα κοντά ποτέ μαζί

Σαν τρίξιμο μεσημεριού
σαν όνειρο κρυμμένο
όπως ανάσα βραδινή
σαν τελευταίο τρένο

Ξερολιθιά και βράχος
άνθρωπος και θεός μαζί
ορίζοντας που σβήνει
στιγμή που δε θα ξαναρθεί

Σαν τρίξιμο μεσημεριού
σαν όνειρο κρυμμένο
όπως ανάσα βραδινή
σαν τελευταίο τρένο

Γραμμές πάντα καμπύλες
ευθείες μόνο στο χαρτί
παράλληλες πορείες
που τις ενώνει μια σιωπή

Σαν τρίξιμο μεσημεριού
σαν όνειρο κρυμμένο
όπως ανάσα βραδινή
σαν τελευταίο τρένο

Υπόγεια Ρεύματα

Sunday, May 26, 2013

Η δουλεία στον αναπτυσσόμενο καπιταλισμό

 μετάφραση αποσπάσματος από το βιβλίο της Ellen Meiskins Wood, Η αυτοκρατορία του κεφαλαίου, Verso, 2003 σσ. 104-106

...Η αύξηση της δουλείας στις Βρετανικές αποικίες είναι ένα χτυπητό παράδειγμα του πως ο καπιταλισμός έχει σε κάποιες στιγμές της ανάπτυξης του οικειοποιηθεί για τον εαυτό του, και έχει εντείνει, μη καπιταλιστικούς τρόπους εκμετάλλευσης. Η δουλεία δεν ήταν ποτέ πλήρως απούσα από την Ευρώπη και είχε επανέλθει στον πρώιμο Μεσαίωνα, μετά την απότομη παρακμή της τα τελευταία χρόνια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας. Όπως είδαμε οι Ενετοί εκμεταλλεύονταν δούλους σε κάποιες από τις αποικίες τους και προμήθευαν δούλους στους Άραβες. Οι Πορτογαλλικές και Ισπανικές αυτοκρατορίες καθιέρωσαν το Ατλαντικό δουλεμπόριο, και οι Πορτογάλλοι ιδιαίτερα ήταν πρωτεργάτες στην δουλεία των φυτειών. Αλλά παρά το ότι οι Βρετανοί άργησαν σχετικά στην εκμετάλλευση της δουλείας, η ανάπτυξη της Βρετανικής καπιταλιστικής οικονομίας έδωσε νέα ώθηση σε αυτή την παλιά μορφή εκμετάλλευσης, τόσο στις νότιες Αμερικάνικες αποικίες όσο και στην Καραϊβική. Για ένα διάστημα, ο καπιταλισμός μάλιστα αύξησε την ζήτηση της εργασίας δούλων, καθώς επέκτεινε τις αγορές για τα εμπορεύματα των φυτειών, σε μια εποχή που οι καπιταλιστικές σχέσεις κοινωνικής ιδιοκτησίας έκαναν άλλες μορφές εξαρτημένης εργασίας μη διαθέσιμες και ένα μαζικό ελεύθερο προλεταριάτο ήταν ακόμα ανύπαρκτο...

...Οι Βρετανικές αποικίες , ιδιαίτερα στις νότιες περιοχές, ξεχώριζαν επίσης από την αγριότητα του ρατσισμού που γεννούσαν. Αυτό είχε σίγουρα να κάνει σε μεγάλο βαθμό με τα προβλήματα τάξης και ελέγχου που δημιουργήθηκαν με την τεράστια και ραγδαία είσοδο των δούλων, που αντιμετωπίστηκαν με αυστηρούς νομικούς μηχανισμούς που όχι μόνο περιόρισαν σημαντικά την ελευθερία των δούλων αλλά έκαναν την δουλεία γενετική συνθήκη βασισμένη στο χρώμα. Την ίδια στιγμή, όπως είδαμε, η άνοδος του καπιταλισμού σήμαινε ότι ένα ευρύ φάσμα συνθηκών εξαρτημένης εργασίας είχαν εξαφανισθεί, ανοίγοντας ένα τεράστιο χάσμα μεταξύ νομικής ελευθερίας και καθεστώτος κινητού περιουσιακού στοιχείου. Η καπιταλιστική ανάπτυξη συνοδεύτηκε από αντιλήψεις της ιδιοκτησίας που ενθάρρυναν την αφαίρεση των δούλων ως άνευ όρων ιδιοκτησία και την πλήρη εμπορευματοποίηση τους ως κινητά περιουσιακά στοιχεία. Ενώ οι κυρίαρχες μορφές εργασίας στην ευρύτερη καπιταλιστική οικονομία ήταν νομικά ελεύθερες, και σε μια εποχή όπου ακόμα και ιδεολόγοι της αυτοκρατορίας όπως ο John Locke δήλωναν ότι όλοι οι άντρες ήταν ελεύθεροι και ίσοι ελέω φύσης, οι δούλοι έπρεπε να τεθούν εκτός του κανονικού σύμπαντος της φυσικής ελευθερίας και ισότητας για να δικαιολογηθεί η μόνιμη καθυπόταξη τους. Αυτό επιτεύχθηκε με την κατασκευή σκληρότερων ρατσιστικών κατηγοριών από αυτές που υπήρξαν πριν – στη μορφή ψευδο-επιστημονικών αντιλήψεων περί ράτσας ή πατριαρχικές ιδεολογίες στις οποίες οι Αφρικανοί δούλοι ήταν αιώνια παιδιά.


Sunday, May 12, 2013

Μ' αεροπλάνα και βαπόρια

Μ' αεροπλάνα και βαπόρια
και με τους φίλους τους παλιούς
τριγυρνάμε στα σκοτάδια
κι όμως εσύ δε μας ακούς

Δε μας ακούς που τραγουδάμε
με φωνές ηλεκτρικές
μες στις υπόγειες στοές
ώσπου οι τροχιές μας συναντάνε
τις βασικές σου τις αρχές

Ο πατέρας μου ο Μπάτης (Απρόσιτη μητέρα μορφή από χώμα και ουρανό)
ήρθε απ' τη Σμύρνη το '22 ( θα χαθώ απ'τα μάτια σου τα δυο)
κι έζησε πενήντα χρόνια (μες στον κόσμο)
σ' ένα κατώι μυστικό (σαν πρόσφυγας σ'ένα κατώι μυστικό)

Σ' αυτόν τον τόπο όσοι αγαπούνε (αν αγαπούνε)
τρώνε βρώμικο ψωμί (τρώνε βρώμικο ψωμί, του λόγου σου οι πιστοί)
κι οι πόθοι τούς ακολουθούνε (κι οι πόθοι τούς ακολουθούνε υπόγεια διαδρομή)
υπόγεια διαδρομή

Χθες το βράδυ είδα ένα φίλο
σαν ξωτικό να τριγυρνά
πάνω στη μοτοσικλέτα
και πίσω τρέχανε σκυλιά

Σήκω ψυχή μου δώσε ρεύμα
βάλε στα ρούχα σου φωτιά (σαν τον Μάρκο)
βάλε στα όργανα φωτιά ( βάλε στα όργανα φωτιά)
να τιναχτεί σαν μαύρο πνεύμα (να κλείσει η λαβωματιά μα τιναχτεί σαν μαυρο πνευμα)
η τρομερή μας η λαλιά (η τρομερη μας η λαλιά)